MAREAK

 

Mareak, itsasoko uraren gorakadak eta beherakadak dira.  

Marea, ilargiaren grabitate indarraren bidez sortzen da. Lurraren inguruan inolako astrorik egongo ez balitz ez zen marearik sortuko, lurrarena ez den grabitate indarrik egongo ez zelako. Itsasoko urak Lurraren grabitate indarrera ere joaten dira baina honek bere gainean kontu bakarrik egiten ditu, beraz, ilargia da mareak eragiten dituena.

Bi marea mota bitxi daude: Marea biziak eta Marea hilak.

-Marea biziak: Lurra, ilargia eta eguzkia lerroan daudenean, hau da. Ilargia eta eguzkia lurrarekin lerrokatuta daudenean sortzen da marea bizia ilargiak eta eguzkiak egiten duten grabitate indarra handiagoa delako ilargiak bakarrik egiten duena baino ( alde gehiena marea gora eta marea beheraren artean).

-Marea hilak: Marea hilak, eguzki-lurra marrak ilargi-lurra marrarekin 90º egiten dituenean sortzen dira, bakoitzak bere aldera tira egiten duelako ( alde txikiena marea gora eta marea beheraren artean).

 

Hondartza hauetan nabaritzen da marea aldaketa.

Marea behera eta marea beheraren arteko diferentzia gauden tokiaren arabera desberdina da. Mediterraneoan ia ez da nabaritzen, itsaso txikia delako. Atlantiko ozeanoan berriz dezente nabaritzen da. Badaude lurralde batzuk marea goraren eta marea beheraren arteko diferentzia 12-16 metrora iris daitekeena (Canal de la Mancha edo Bahía deFundy-n)

Proiektu asko daude mareen energia aprobetxatzen saiatzen direnak. Horietako lehen zentrala Saint-Malon-en eraiki zutenBretainian. Uraren mugimendua erabiliz turbinen bidez energia elektrikoa sortzen da.

 

 .

Mareen bidez energia lortzeko modua

 

Hondartzara joatean kontuz ibili behar duzu marearekin. Hondartzara joan eta denbora asko pasatzen duenetakoa bazara, kontuz ibili behar duzu. Joaten zarenean marea behera badago sei ordutara marea gora egongo denez baliteke zure gauzak desagertuak izatea.

Badago Frantzian Mont saint-michel izeneko herri bat marea behean dagoenean mendi baten gainean eraikitako herri bat da eta marea goian dagoenean uharte baten gainean eraikitako herri bat dena.    

             

Leku bereko argazkia marea desberdinekin

 

 

Ikusi nola aldatzen den marearen ordutegia aste batetik bertzera:

Eguna

Marea gora

Marea behera

 

Ordua

Ordua

 

Goiza/Arratsaldea

Goiza/Arratsaldea

1

07:52/20:11

01:45/13:49

2

08:43/21:03

02:33/14:40

3

09:42/22:02

03:25/15:36

4

10:47/23:05

04:23/16:38

5

11:50/

05:26/17:41

6

00:06/12:46

06:25/18:40

7

01:02/13:34

07:17/19:32
 

BIBLIOGRAFIA:                      

  •   Interneten:

-clubdelamar.org

-wikipedia.org

  •    Liburuak:

-“Gazteen entziklopedia” 6 Mareak

-“Planeta entziklopedia” 3 Mareak

-“Enciclopedia Larousse”12 Mareas

-“Hiztegi Entziklopedikoa” Mareak

 

Mareen ordutegia ikusteko sartu puertosantander.com-en.

 

Arritxu Muxika

6.maila (2005-2006 ikasturtea)

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                   

 

 

 

 

 

 

 

                   

L